Alergia to nadmierna reakcja obronna organizmu, prowadząca do wystapienia objawów chorobowych, wywołana przez alergeny. Są to substancje na co dzień obecne w otoczeniu człowieka i nie wywołujące żadnych dolegliwości u osób zdrowych.

Objawy alergii mogą dotyczyć:

• oczu: łzawienie, świąd, obrzęk i zaczerwienienie spojówek;

• nosa: świąd, kichanie, wodnista wydzielina, obrzęk śluzówki i blokada nosa;

• oskrzeli: kaszel, duszność, świszczacy oddech;

• skóry: świąd, pokrzywka, wyprysk;

• przewodu pokarmowego: bóle brzucha, wymioty, biegunka, kolki.

Do pospolitych alergenów zaliczają się: pyłki roślin, pióra, naskórek i sierści zwierząt, roztocza kurzu domowego, pleśnie, pokarmy. Diagnostyka alergii obejmuje testy skórne, badania laboratoryjne z próbek krwi oraz rzadziej wykonywane testy prowokacyjne, polegające na podaniu laergenu donosowo, dooskrzelowo lub dospojówkowo. Podstawową zasadą postępowania po rozpyleniu alergenu i ujawnieniu istotnych dla danej osoby alergenów powinno być unikanie narażneia na nie. Nie zawsze jest to możliwe, w miarę możliwosci jednak należy podjąć działania profilaktyczne opisane poniżej. Terapia schorzeń alergicznych obejmuje leczenie objawowe oraz immunoterapię swoistą czyli odczulanie ( patrz pod zakładką: Immunoterapia czyli odczulanie).

Pyłki roślin należą do tzw. alergenów wziewnych, działających głównie na układ oddechowy chorego. Rzadziej wywołują objawy skórne. Znaczenie kliniczne mają przede wszystkim pyłki traw, drzew i chwastów.

W zależności od sezonu pylenia rośliny te można podzielić na:

• wcześnie kwitnące np. olcha, leszczyna ( luty, marzec );

• o pośrednim czasie kwitnienia, np. brzoza, buk, trawy ( kwiecień, maj );

• kwitnące latem, np. trawy, zboża ( czerwiec, lipiec )

• późno kwitnące, np. bylica, pokrzywa ( lipiec, sierpień ).

W naszej strefie klimatycznej sezon pylenia trwa więc od lutego do października. Co roku przebiega jednak nieco inaczej, zależnie od warunków pogodowych, różni się również w poszczególnych regionach kraju. Kalendarz pylenia dostarcza jedynie oreintacyjnych informacji, dokładne dane na temat prezbiegu pylenia można uzyskać w internetowym serwisie alergologicznym pod adresem: www.alergen.info.pl. Stężenie pyłków na terenach wiejskich jest najwyższe w ciągu dnia, w wielkich miastach wieczorami. W wysokich górach, nad morzem oraz w czasie deszczu i w pochmurne dni ilość pyłków jest mniejsza.

Osoby uczulone na pyłki powinny przestrzegać następujacych zasad:

• spać przy zamkniętych oknach

• ograniczać pobyt na świeżym powietrzu

• przed pójściem spać brać kąpiel i ew. umyć głowę, by uchronić się przed działaniem pyłków w nocy

• zmieniać i przechowywać ubranie po spacerze poza sypialnią , nie suszyć prania na świeżym powietrzu

• unikać pracy w ogrodzie

• zamykać okna w czasie jazdy samochodem, założyć filtr przeciwpyłkowy

• unikać dodatkowego podrażnienia śluzówek przez kosmetyki do oczu, środki czyszczące, palenie, itp.

• planować urlop w wysokich górach, nad morzem lub jeziorami

• pamiętać o ryzyku reakcji alergicznych przy spożywaniu określonych pokarmów, które wykazują z pyłkami reakcje krzyżowe.

Zarodniki pleśni oddziaływują głownie na drogi oddechowe, ale rónież wchodzą w kontakt ze skórą lub są przyjmowane z pokarmami. Mogą działać zarówno w pomieszczeniach mieszkalnych, jak i na świeżym powietrzu. Występują zwłaszcza w pomieszczeniach wilgotnych, ciepłych, źle wietrzonych, wilgotnych piwnicach, łazienkach, na zawilgoconych murach, tapetach, z tyłu szaf, obrazów, pod wykładzinami oraz w urządzeniach nawilżających, klimatyzatorach, w otoczeniu roślin doniczkowych. Mogą byc obecne w pokarmach ( owoce, warzywa, pieczywo, sery ). Są rónież stosowane w przemyśle do ulepszania żywności. Pleśnie są też alergenem zewnątrzdomowym, zarodniki unoszą się w powietrzu razem z pyłkami, znajdują się w trawnikach, kompoście, nawozie, opadłych liścich, zbożu.

Działania profilaktyczne: